NOSE — darmchirurgie via een kijkoperatie met verwijdering van het weefselstuk via een natuurlijke lichaamsopening

NOSE (Natural Orifice Specimen Extraction — verwijdering van het weefselstuk via een natuurlijke lichaamsopening) is een verwijderingsmethode die wordt gebruikt bij darmoperaties via een kijkoperatie (laparoscopische darmoperaties). Bij standaard kijkoperaties wordt gewerkt via enkele kleine openingen in de buikwand; om het verwijderde darmstuk naar buiten te brengen, is echter meestal een extra snede van enkele centimeters nodig. Bij de NOSE-methode is deze extra snede niet nodig.

Het weefsel dat moet worden verwijderd, wordt in een beschermende hoes naar buiten gebracht via de natuurlijke openingen van het lichaam — via de anus of, bij vrouwelijke patiënten, via de vagina. Zo verdwijnt de grootste snede in de buikwand; men denkt dat dit kan helpen om wondpijn en de kans op wondinfectie en littekenbreuk (incisionele hernia) te verminderen.

NOSE is een domein waarin wereldwijd en in Turkije wetenschappelijk onderzoek wordt voortgezet. Ook Prof. dr. Ersin Gündoğan heeft over dit onderwerp internationale wetenschappelijke publicaties.

De NOSE-methode wordt meestal overwogen bij operaties aan de dikke darm (colon) en het rectum (het laatste deel van de dikke darm). Ze kan ter sprake komen in de volgende situaties:

• Colon- of rectumtumoren met een geschikte grootte en een geschikt stadium
• Grote poliepen die niet endoscopisch kunnen worden verwijderd
• Goedaardige darmaandoeningen die een operatie vereisen, zoals diverticulose

De methode is niet voor elke patiënt geschikt. De grootte van het te verwijderen weefsel, de plaats en het stadium van de tumor, de lichaamsbouw, eerdere buikoperaties en bijkomende aandoeningen beïnvloeden de beslissing. Bij zeer grote tumoren of een nauw bekken is verwijdering via een natuurlijke opening mogelijk niet haalbaar. Of de methode voor u geschikt is, wordt samen met uw arts beslist op basis van de resultaten van uw onderzoek en uw beeldvorming.

De operatie gebeurt onder algemene verdoving. Via enkele kleine openingen in de buikwand (ongeveer 0,5–1 cm) worden een camera en chirurgische instrumenten ingebracht; de volledige operatie wordt als kijkoperatie uitgevoerd aan de hand van het beeld op een scherm.

Nadat het zieke darmdeel is losgemaakt van de omliggende weefsels en is doorgenomen, wordt het te verwijderen stuk in de buikholte in een beschermende zak of hoes geplaatst. Daarna wordt het naar buiten gebracht via de anus of, bij vrouwelijke patiënten, via een kleine doorgang in de achterwand van de vagina. De overblijvende uiteinden van de darm worden in de buikholte met speciale instrumenten opnieuw met elkaar verbonden (anastomose). Als het weefsel via de vagina werd verwijderd, wordt de kleine opening daar met hechtingen hersteld.

Aan het einde van de operatie blijven op de buik alleen kleine littekens van de plaatsen waar de instrumenten werden ingebracht; er wordt geen aparte grote snede gemaakt om het weefsel te verwijderen.

Zoals bij elke operatie zijn er ook bij de NOSE-methode bepaalde risico’s:

• Algemene risico’s zoals bloeding, infectie en risico’s in verband met de verdoving
• Lekkage ter hoogte van de plaats waar de darmuiteinden met elkaar werden verbonden (naadlekkage)
• Infectie in de buikholte doordat darminhoud in de buikholte terechtkomt; om dit risico te verkleinen, worden maatregelen genomen zoals een beschermende hoes en spoeling
• Beschadiging van de natuurlijke opening waarlangs het weefsel werd verwijderd; bij verwijdering via de vagina kortdurende afscheiding of gevoeligheid
• Overschakelen op een open methode als dat tijdens de operatie nodig wordt geacht (conversie)

Hoe groot de kans op deze risico’s in uw situatie is, verschilt van persoon tot persoon. Tijdens het gesprek vóór de operatie bespreekt uw arts de mogelijke risico’s uitvoerig met u.

Het ziekenhuisverblijf duurt meestal enkele dagen; deze duur kan verschillen naargelang de omvang van de operatie en uw algemene gezondheidstoestand. Vroeg uit bed komen en, zoals uw arts aanraadt, weer via de mond beginnen te eten, bevordert het herstel.

Omdat er geen grote snede in de buikwand is, kan de pijn bij de meeste patiënten milder verlopen; toch is pijnbeleving persoonlijk en wordt de nodige pijnbestrijding voorzien. Het verwijderde weefsel wordt voor pathologisch onderzoek opgestuurd; het resultaat wordt tijdens het controleonderzoek met u besproken. Als u wegens een tumor werd geopereerd, wordt uw opvolgingsplan op dit resultaat afgestemd.

Als u na het ontslag klachten krijgt zoals koorts, toenemende buikpijn, onverwacht bloedverlies uit de anus of de vagina, of braken, is het belangrijk dat u zonder tijd te verliezen contact opneemt met uw arts.